Upadłość konsumencka

Osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej od 31 marca 2009 roku mogą wnioskować o ogłoszenie bankructwa. Przepisy dotyczące postępowania upadłościowego, obejmującego likwidację majątku upadłego konsumenta, szczegółowo określa ustawa z dn. 5 grudnia 2008 roku o zmianie ustawy  – Prawo upadłościowe i naprawcze oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Kto może żądać ogłoszenia upadłości?

O upadłość konsumencką może wnioskować do sądu wyłącznie konsument, czyli osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej (nie może to być ani jej wierzyciel, ani poręczyciel). Dłużnik wnioskuje o ogłoszenie bankructwa z własnej woli do sądu rejonowego - sądu gospodarczego  odpowiedniego dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy. Wniosek o ogłoszenie upadłości podlega opłacie sądowej w kwocie 200 zł.

Jaka jest podstawa ogłoszenia upadłości konsumenckiej?

O ogłoszenie upadłości konsumenckiej mogą ubiegać się tylko tacy Dłużnicy, których niewypłacalność powstała w  wyjątkowych i niezależnych od nich okolicznościach  (np. przewlekła choroba, niezawiniona utrata pracy, wypadek itp.). Z takiej możliwości nie mogą skorzystać dłużnicy, którzy zaciągnęli zobowiązanie będąc już niewypłacalnymi oraz dłużnicy,  których wartość  posiadanego majątku nie wystarczyłaby na pokrycie kosztu postępowania upadłościowego.

W interesie osoby wnioskującej o upadłość jest wykazanie, że jej niewypłacalność powstała wskutek wyjątkowych, a jednocześnie niezależnych od niej okoliczności. W tym celu Dłużnik powinien dołączyć do wniosku:

• aktualny wykaz majątku z szacunkową wyceną jego składników
• spis wierzycieli wraz z podaniem ich adresów i wysokości długu wobec każdego z nich
• informacje o spłatach wierzytelności lub innych długów
• spis podmiotów zobowiązanych majątkowo wobec Dłużnika wraz z ich adresami
• wykaz tytułów egzekucyjnych oraz tytułów wykonawczych wobec Dłużnika
• informacje o postępowaniach dotyczących ustanowienia na majątku dłużnika hipotek, zastawów oraz podobnego typu obciążeń

W przypadku, gdy dołączenie do wniosku w/w dokumentów jest niemożliwe, należy podać przyczyny ich nie dołączenia i uprawdopodobnić je.

Postanowienie sądu, syndyk i spłata zobowiązań

Procedura oddłużenia jest długa, skomplikowana i nie oszczędzi majątku upadłego konsumenta. Sąd szczegółowo weryfikuje przyczyny problemów zadłużonego i wyznacza syndyka, któremu Dłużnik wydaje swój majątek wraz z niezbędnymi dokumentami, które wchodzą w skład masy upadłościowej. Środki uzyskane z jej zbycia, przeznaczone są na spłatę zobowiązań dłużnika. Wyznaczony przez sąd sędzia  komisarz wydziela kwotę przeznaczoną dla upadłego na opłacenie równowartości rocznego czynszu za wynajmowane mieszkanie zastępcze. W przypadku, kiedy masa upadłościowa nie pokrywa roszczeń wierzycieli, sąd ustala indywidualny plan spłaty, który musi zostać wykonany w terminie nie dłuższym niż 5 lat (tylko w wyjątkowych sytuacjach sąd może okres ten wydłużyć do 7 lat). Wykonanie ustalonego planu monitoruje sąd na podstawie rokrocznie przedstawianego przez upadłego sprawozdania. Upadły konsument może sam zaproponować sądowi, wysokość miesięcznej raty zadłużenia, jaką jest w stanie spłacać. Ma także prawo do ubiegania się o umorzenie części zobowiązań.

Jakie są konsekwencje ogłoszenia upadłości konsumenckiej?

Upadły traci prawo do dysponowania i korzystania ze swojego majątku – musi wydać go wraz z dokumentacją syndykowi. Majątek nabyty po dacie ogłoszenia upadłości, również wchodzi w skład masy upadłościowej. Osoby, które ogłosiły bankructwo i realizują przygotowany przez sąd plan spłaty wierzycieli, raz w roku muszą przedstawić przed sądem sprawozdanie z jego wykonania. Ponadto, w trakcie wykonywania planu spłaty wierzycieli, upadły nie ma prawa zaciągania nowych zobowiązań. Wierzyciele mogą zgłosić fakt upadłości Dłużnika do biura informacji gospodarczej.
 
Co z żyrantami?

Bankructwo Dłużnika nie zwalnia z odpowiedzialności żyrantów – wierzyciele będą mogli egzekwować od nich należności za poręczone kredyty.

Wspólnota majątkowa małżonków

Jeśli małżonkowie przed ślubem nie podpisali intercyzy, do masy upadłościowej wchodzi ich wspólny majątek. Jednak w chwili ogłoszenia upadłości przez jednego z małżonków, drugi  może gromadzić swój własny majątek. Wspólnota majątkowa traci ważność.

Zmiana wysokości dochodów upadłego

W przypadku zmiany wysokości dochodów Dłużnika na wyższe, plan spłaty rat zobowiązań nie ulegnie zmianie. Jednak każdy inny nagły przypływ gotówki (spadek, nagroda pieniężna) – zasili spłatę zadłużenia.